Portugalski pies dowodny należy do grupy psów aportujących, płochaczy i psów wodnych i jest zaklasyfikowany do sekcji psów wodnych. W dawnych czasach wykorzystywany był między innymi do przenoszenia korespondencji między statkami. Psów tej rasy jest bardzo mało, a ich hodowlą zajmują się tylko nieliczni. Pochodzi z Portugalii, gdzie jest zdecydowanie najpopularniejszy, jednak poza granicami swojej ojczyzny ma niewielu zwolenników. Najczęściej poza Portugalią psa tej rasy można spotkać w Wielkiej Brytanii i w Stanach Zjednoczonych. W Polsce nie ma zarejestrowanego żadnego rasowego portugalskiego psa dowodnego.

Może być wykorzystywany jako pies rybacki albo aportujący, sprawdza się też w roli psa stróżującego. Portugalski pies dowodny ma dość gwałtowne i porywcze usposobienie, słynie też z upartości i sporej odwagi. Jest bardzo wytrzymały i odporny na duży wysiłek fizyczny. Do innych psów jest nastawiony wrogo, a nawet agresywnie. Jednak w stosunku do swojego właściciela jest bardzo posłuszny, łagodny i nie sprawia większych kłopotów wychowawczych, mimo że cechuje go duża pobudliwość. Jest pojętny, szybko się uczy i chętnie wykonuje polecenia swojego pana. Portugalski pies dowodny, zgodnie ze swoją nazwą, lubi wodę i bardzo dobrze pływa, dzięki czemu dawni rybacy tak chętnie zabierali go ze sobą na łowy. Potrzebuje codziennej sporej dawki ruchu i długich, wyczerpujących zabaw, dlatego nie nadaje się do trzymania w małym mieszkaniu. Lubi bawić się z dziećmi i mocno zżywa się ze swoją rodziną. Jest przyjaźnie nastawiony także do obcych ludzi, dlatego nie sprawdza się w roli psa stróżującego.

Umaszczenie portugalskiego psa dowodnego może być białe, brązowe lub czarne. Dopuszczalna jest także mieszanka tych wszystkich kolorów. Sierść ma formę loków różnej długości – włosy na tylniej części ciała bardzo często się strzyże, zostawiając tylko „grzywę” na klatce piersiowej i głowie oraz kitkę na końcu ogona. Gdy jest ciepło, portugalski pies dowodny może się kąpać w naturalnych zbiornikach, a wtedy nie wymaga dodatkowych kąpieli w domu. W chłodniejszym sezonie powinno się go myć średnio raz na dwa, trzy miesiące. Przez cały rok, chociaż raz w tygodniu, rasa ta wymaga dokładnego wyczesywania. Powinno też regularnie sprawdzać się stan oczu, ponieważ dłuższe włosy mogą zasłaniać pole widzenia. Jeśli w wewnętrznej części uszu wyrastają włosy, powinno się je wyrywać.